Tóm tắt nhanh: sáu điều đáng nhớ về nhạc World Cup
- Ca khúc chính thức đầu tiên xuất hiện ở kỳ 1962 tại Chile, do nhóm Los Ramblers thể hiện.
- Ennio Morricone gắn với các bản nhạc kỳ 1970 và 1978, mang chất hào hùng.
- Năm 1982, tenor Plácido Domingo hát bài chính thức bằng tiếng bản địa của nước chủ nhà.
- Kỳ 1998 với La Copa de la Vida đạt nhiều chứng nhận đĩa vàng và bạch kim.
- Waka Waka của Shakira (2010) trở thành bản hit toàn cầu.
- Qatar 2022 có Hayya Hayya, bên cạnh ca khúc của Jungkook ở lễ khai mạc.
Mỗi mùa giải thế giới đều đi kèm một giai điệu riêng. Những phần dưới đây phân tích sâu hơn từng thời kỳ, để bạn thấy âm nhạc đã thay đổi thế nào cùng với bóng đá. Giữa hai trận đêm muộn, mình hay mở lại mấy bài này trong lúc chờ lịch thi đấu cập nhật.
Giai đoạn đầu 1962–1978: tiếng trống của những người mở đường
1962: El Rock del Mundial
Đây là bài hát chính thức đầu tiên của một kỳ World Cup, tổ chức tại Chile và do nhóm rock Los Ramblers trình bày. Tác giả được ghi nhận là Jorge Rojas Astorga. Giai điệu vui tươi trộn cùng tiếng vỗ tay cổ vũ và tiếng còi trọng tài, tức là những âm thanh quen thuộc trong một trận đấu kịch tính.
1966: nhắc đến linh vật Willie
Bài hát của năm này mang tên World Cup Willie, gắn với linh vật sư tử khoác áo cờ Anh. Theo nguồn tham khảo, đây cũng là kỳ đội tuyển Anh lên ngôi vô địch, nên hình ảnh linh vật càng đi vào ký ức người hâm mộ, nhất là các fan Premier League như mình.
1970 và 1974: hào hùng rồi chuyển sang disco
Fútbol México 70 do Los Hermanos Zavala thể hiện, phần sáng tác được gắn với Ennio Morricone, nhạc sĩ từng giành giải Grammy. Giai điệu hùng tráng bộc lộ tình yêu bóng đá của thập niên 70. Bốn năm sau tại Đức, ca khúc Futbol do ca sĩ Ba Lan Maryla Rodowicz trình bày lại nhẹ nhàng, khỏe khoắn theo hơi hướng disco, với lời hát bằng nhiều thứ tiếng.
Giai đoạn 1978–1994: dàn nhạc, giọng tenor và nhịp chậm
Năm 1978, El Mundial do Buenos Aires Municipal Symphony thể hiện với phần nhạc gắn tên Ennio Morricone, cho cảm giác hoành tráng như một bản hợp xướng. Đến 1982 là lúc Plácido Domingo xuất hiện trong Mundial ’82: giọng tenor hòa cùng âm hưởng dân ca Tây Ban Nha tạo nên dấu ấn riêng, nhất là khi ca sĩ trình diễn bằng ngôn ngữ của nước chủ nhà.
Kỳ 1986 có El mundo unido por un balón, do Juan Carlos Abara hát, nói về tình bạn, hòa bình và niềm tự hào của bóng đá. Nước chủ nhà còn giới thiệu thêm A Special Kind of Hero và Hot hot hot. Còn 1990 là Un Estate Italiana, sáng tác bởi Edoardo Bennato và Gianna Nannini cho bản tiếng Ý; bản tiếng Anh gắn với Giorgio Moroder Project. Nhiều người xếp đây vào nhóm ca khúc World Cup hay nhất.
1994: Gloryland và chất trang trọng
Gloryland do Daryl Hall cùng Sounds of Blackness thể hiện. Bài có tiết tấu chậm, màu sắc hào hùng, thiên về niềm tự hào hơn là sự sôi động. Theo nguồn tham khảo, ca khúc vào danh sách 200 đĩa đơn bán chạy tại Anh. Nước chủ nhà còn đưa thêm We Are The Champions để tôn vinh chiến thắng.
Giai đoạn 1998–2010: thời hoàng kim của pop toàn cầu
1998: La Copa de la Vida
Bài hát chính thức do Desmond Child và Robi Rosa sáng tác, lời tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha. Tại lễ khai mạc, Axelle Red và Youssou N’Dour trình diễn. Ca khúc lọt nhiều bảng xếp hạng quốc tế và nhận chứng nhận đĩa vàng, đĩa bạch kim. Câu hát lặp “Go, go, go, allez” là đoạn nhiều người vẫn nhớ nhất.
2002: lần đầu đồng chủ nhà châu Á
Kỳ này do Hàn Quốc và Nhật Bản cùng đăng cai, bài địa phương chính thức là Let’s Get Together Now, với sự góp mặt của Vangelis, Anastacia và nhiều giọng ca khác. Bản Univision có tên Vamos Al Mundial. Lời hát dùng tiếng Nhật, Hàn, Anh và Tây Ban Nha, truyền thông điệp tích cực cho người hâm mộ.
2006 và 2010: êm dịu rồi bùng nổ
Tại Đức, The Time of Our Lives do Il Divo kết hợp Toni Braxton trình bày, mang sắc thái dịu êm, nói về những mặt đối lập: thất bại cay đắng bên cạnh vinh quang. Nhạc hiệu của kỳ này là Zeit dass sich was dreht do Herbert Grönemeyer cùng Amadou & Mariam thể hiện.
Sang 2010 tại Nam Phi, Waka Waka của Shakira nổi bật với nhịp sôi động và âm hưởng Afro-Colombia pha điệu Soca vùng Caribbean. Bài hát nhanh chóng thành hit toàn cầu, ngay cả người không mê bóng đá cũng khó đứng yên khi nghe. Nhạc hiệu Wavin’ Flag của Shakira kết hợp Freshlyground cũng thường được nhắc tới.
Giai đoạn 2014–2022: liên kết nghệ sĩ nổi tiếng
We Are One (Ole Ola) năm 2014 quy tụ Pitbull, Jennifer Lopez và Claudia Leitte, pha trộn pop và rap xoay quanh sự đoàn kết, ý chí bền bỉ. Bài dùng lời bằng nhiều ngôn ngữ như Anh, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Pháp và Ả Rập. Bốn năm sau, Live It Up của Nicky Jam, Will Smith và Era Istrefi đại diện cho kỳ đăng cai tại Nga, tạo không khí kết nối người hâm mộ.
Qatar 2022 có Hayya Hayya (Better Together) do Trinidad Cardona, Davido và AISHA trình bày, pha R&B với reggae. Bên cạnh đó, Dreamers do Jungkook của BTS biểu diễn ở lễ khai mạc, được ghi nhận đứng đầu bảng xếp hạng iTunes tại hàng chục quốc gia và vùng lãnh thổ. Nếu muốn xem lại không khí các kỳ gần đây, bạn có thể vào mục highlights hoặc đọc thêm tin bóng đá.
Bảng so sánh nhanh vài ca khúc tiêu biểu
| Năm | Ca khúc | Phong cách |
|---|---|---|
| 1962 | El Rock del Mundial | Rock vui tươi |
| 1982 | Mundial ’82 | Tenor, dân ca Tây Ban Nha |
| 1998 | La Copa de la Vida | Pop Latin sôi động |
| 2010 | Waka Waka | Afro-Colombia, Soca |
| 2022 | Hayya Hayya | R&B và reggae |
Rút ra điều gì từ hành trình âm nhạc này?
Nhìn xuyên suốt, nhạc World Cup đi từ rock và dàn nhạc hào hùng sang pop toàn cầu, nơi các ngôi sao âm nhạc quốc tế cùng hợp tác. Dù phong cách đổi thay, thông điệp thì gần như giữ nguyên: tinh thần thể thao, sự đoàn kết và niềm vui chung của người hâm mộ.
Vậy bạn nhớ nhất bài nào? Với mình, đêm nào chờ trận mà nghe lại Waka Waka cũng thấy tỉnh ngủ. Trước mùa giải sau, hãy thử nghe lại cả danh sách này và xem bảng xếp hạng các đội tuyển cho trọn không khí.
Tổng hợp từ các nguồn tham khảo về bóng đá.
Bình luận